Samenstelling top-bestuur voor innovatie: diversiteit in taken is leidend

Ondezoek naar de invloed van diversiteit binnen topmanagement op innovatie
In snelveranderende markten is innovatie cruciaal gebleken voor bedrijven om te blijven bestaan, laat staan te groeien. Binnen de bestaande literatuur omtrent innovatiemanagement is er veel onderzoek gedaan naar factoren die van belang zijn voor het succesvol uitvoeren van innovatiestrategieën. Binnen de stap die hiervoor komt, de bepaling van innovatiestrategieën, is momenteel nog veel onbekend. De Upper Echelon Theory suggereert dat er een positief verband is tussen de mate van diversiteit binnen het topmanagement van een bedrijf en de kwaliteit van de door dit topmanagement bepaalde innovatiestrategieën. Dit onderzoek is erop gericht meer inzicht te verkrijgen in dit mogelijke verband.

Innovatiestrategieën en diversiteit
In de literatuur omtrent strategiebepaling worden verschillende fasen onderscheiden. Ondanks het feit dat verschillende wetenschappers verschillende benamingen hebben voor deze fasen zijn er vier duidelijke stappen die genomen worden binnen dit proces. Deze stappen staan hieronder weergegeven.
 

1. Verzamelen van informatie (technologische ontwikkelingen, veranderingen binnen markten, prestaties van het eigen bedrijf, prestaties van concurrenten, feedback van werknemers)
2. Het interpreteren van deze informatie
3. Het bepalen van strategische doelen op basis van deze informatie
4. Het vertalen van deze doelen naar een duidelijke strategie

De precieze informatie die verzameld wordt, hoe deze geïnterpreteerd wordt, de strategische doelen die bepaald worden en de strategie die uiteindelijk gedefinieerd wordt op basis hiervan is echter sterk afhankelijk van de topmanagers en hoe zij de wereld om hen heen benaderen. Diversiteit binnen het topmanagementteam kan dus zorgen voor een bredere verkenning van mogelijke kansen en bedreigingen en mogelijkheden hoe hier mee om te gaan. Concreet betekent dit dat een topmanagementteam met een hogere mate van diversiteit in theorie in staat is tot het definiëren van kwalitatief sterkere innovatiestrategieën. Om de mate van diversiteit te bepalen zal er eerst gekeken moeten worden naar wat er precies wordt verstaan onder het begrip diversiteit. In literatuur over dit onderwerp wordt dikwijls het onderscheid gemaakt tussen twee dimensies: relatiegeoriënteerde diversiteit en taakgeoriënteerde diversiteit. Binnen de eerste dimensie horen de indicatoren geslacht, afkomst en leeftijd. De taakgeoriënteerde dimensie bestaat uit de indicatoren industriële achtergrond, functionele achtergrond, aantal jaar binnen het betreffende bedrijf en het aantal jaar binnen het topmanagementteam van dit bedrijf. Deze twee dimensies en de bijbehorende indicatoren van diversiteit worden in dit onderzoek meegnomen om uiteindelijk te bepalen hoe zij de innovatiestrategieën van bedrijven kunnen beïnvloeden.

Onderzoeksaanpak
Eerdere onderzoeken hebben kwantitatief aangetoond dat er een verband bestaat tussen diversiteit binnen een team en de strategiebepaling binnen dit team. Binnen deze onderzoeken bestaat echter nog een grote kennislacune over de wenselijkheid van diversiteit binnen de bovengenoemde indicatoren en de specifieke manier waarop diversiteit binnen deze indicatoren de strategiebepaling van bedrijven beïnvloedt. In tegenstelling tot eerdere onderzoeken zal dit onderzoek een kwalitatieve aanpak hanteren waardoor deze vraag effectief beantwoord kan worden. De specifieke methode gebruikt in dit onderzoek is de Qualitative Content Analysis. Door deze methode systematisch toe te passen kunnen grote hoeveelheden documenten, ruim 800 in geval van dit onderzoek, effectief geanalyseerd worden. Door bedrijven over gedurende een bepaalde periode te onderzoeken, in dit geval van 2002 tot en met 2010, kunnen veranderingen binnen de gebruikte indicatoren van diversiteit achterhaald worden en hoe deze veranderingen vervolgens de innovatiestrategieën hebben beïnvloedt.

De specifieke sector gekozen als onderwerp van onderzoek is die van producenten van mobiele telefoons. Binnen deze sector vinden ontwikkelingen op enorm hoog tempo plaats waardoor kwalitatief hoogstaande innovatiestrategieën van cruciaal belang zijn voor het concurrerend vermogen van deze bedrijven.

Resultaten
De resultaten uit dit onderzoek bevestigen de suggesties uit de Upper Echelon Theory dat diversiteit binnen het topmanagement een duidelijk effect kan hebben op de innovatiestrategieën van bedrijven. Hieronder volgt een korte opsomming van enkele van de belangrijkste resultaten van dit onderzoek.
 

• Binnen bedrijven die complexe producten of diensten aanbieden kan diversiteit in industriële- en functionele achtergrond van topmanagers van groot belang zijn in het bepalen van succesvolle innovatiestrategieën
• Een hoog gemiddeld aantal jaren dat topmanagers actief zijn binnen het bedrijf en het topmanagementteam met een lage diversiteit hierin leidt vaak tot een conservatieve toekomstvisie en beleid op innovatie, gestoeld op verbetering van huidige producten en diensten
• In zeer innovatieve en veranderende markten leidt deze conservatieve aanpak tot slechtere prestaties gekeken op bedrijfsniveau naar omzet en marktaandeel
• Diversiteit tussen de topmanagers moet echter evenredig verspreid zijn om subgroep formatie en onproductieve conflicten te voorkomen
• Het verband tussen de specifieke taken van topmanagers en het benutten van voordeel van diversiteit heeft een omgekeerde U-vorm. Enige overlap in deze taken is cruciaal in het benutten van voordeel terwijl een grote mate van overlap de totstandkoming van innovatiestrategieën vaak ernstig vertraagd
• Niet alleen diversiteit tussen verschillende topmanagers heeft een positieve invloed op de totstandkoming van innovatiestrategieën, ook diversiteit binnen een bepaalde indicator van een specifieke topmanager speelt van belang
• De relatiegeoriënteerde dimensie van diversiteit heeft alleen indirecte invloed op de bepaling van innovatiestrategieën: alleen als relatiegeoriënteerde diversiteit leidt tot relevante taakgeoriënteerde diversiteit heeft dit een positief effect op de strategiebepaling

Bronnen
Cefis, E. and Marsili, O. (2005) A matter of life and death: innovation and firm survival, Industrial and Corporate Change, Volume 14, Issue 6, pp. 1167-1192

Coad, A. and Rao, R. (2008) Innovation and firm growth in high-tech sectors: A quantile regression approach, Research Policy, Volume 37, Issue 4, pp. 633-648

Elu, S. and Kyngäs, H. (2008) The qualitative content analysis process, Journal of Advanced Nursing, Volume 62, Issue 1, pp. 107-115

Hambrick, D. (1987) The Top Management Team: Key to Strategic Success, California Management Review, Volume 30, Issue 1, pp. 88-108

Hambrick, D. (2007) Upper echelons theory: an update, Academy of Management Review, Volume 32, Issue 2, pp. 334-343

Hshieh, H. and Shannon, S. (2005) Thee Approaches to Qualitative Content Analysis, Qualitative Health Research, Volume 15, Issue 9, pp. 1277-1288

Kilduff, M., Angelmar, R., and Mehra, A. (2000) Top management-team diversity and firm performance: Examining the role of cognitions, Organization Science, Volume 11, pp. 21-34

Nooteboom, B., Haverbeke, W., Duysters, G., Gilsing, V. and van den Oord, A. (2007) Optimal cognitive distance and absorptive capacity, Research Policy, Volume 36, pp. 1016-1034

Reis, C., Castillo, M., and Dobon, S. (2007) Diversity and business performance: 50 years of research, Service Business, Volume 1, pp. 257-274

Talke, K., Salomo, S. And Rost, K. (2010) How top management team diversity affects innovativeness and performance via the strategic choice to focus on innovation fields, Research Policy, Volume 39, pp. 907-918