Strategic entrepreneurship voor uitgevers: ondernemen van binnenuit
Strategic entrepreneurship is een bedrijfseconomisch vakgebied dat sterk in opkomst is. Dit vakgebied richt zich op de vaardigheden en toepassingen die binnen gevestigde bedrijven benodigd zijn om succesvol te blijven in markten die snel veranderen, vaak ten gevolge van turbulente economische ontwikkelingen en de opkomst van nieuwe mediatechnologieën. Dergelijke ontwikkelingen worden vaak gezien als bedreiging door bestaande bedrijven, maar kunnen ook nieuwe kansen bieden voor verdere groei. In deze gevallen kunnen grote uitgevers strategic entrepreneurship toepassen om, in lijn met internationale en disruptieve ontwikkelingen, nieuwe uitgeefconcepten te ontwikkelen en naar de markt te brengen. Op die manier bevorderen uitgevers groei in een stabiele of krimpende markt.
Fundamentele verschillen met traditioneel management
Uit verschillende empirische onderzoeken omtrent strategic entrepreneurship blijkt dat veel bedrijven worstelen om deze nieuwe aanpak succesvol toe te passen binnen hun organisatie en de voordelen hiervan slechts af en toe weten te benutten. De belangrijkste reden voor deze moeizame toepassing van strategic entrepreneurship is de fundamenteel andere basis van de aanpak, die sterk verschilt van de traditionele management aanpak (zie tabel 1). Daar waar de traditionele management aanpak uitgaat van gedegen, analytische strategische beslissingen en zogenaamd verticaal leiderschap, is de strategic entrepreneurship aanpak gebaseerd op een hoge mate van adaptiviteit en zogenaamd horizontaal leiderschap. Juist in tijden van ingrijpende marktverandering kan deze aanpak een bedrijf in staat stellen om snel te reageren op innovaties, en tijdig mee te gaan in dergelijke veranderingen.
Tabel 1: Traditioneel management versus strategic entrepreneurship
| Strategisch thema |
Traditioneel management |
Strategic entrepreneurship |
| Ontstaansgeschiedenis |
Grote en gevestigde bedrijven |
Snelgroeiende start-ups |
| Metafoor |
Roeien met gezicht naar verleden |
Kanoën met gezicht naar toekomst |
| Schaalbaarheid |
Gebaseerd op competenties |
Gebaseerd op collectieve intelligentie van behoefte doelgroep |
| Marktoriëntatie |
Bestaande klanten bedienen |
Nog niet herkende en bediende opkomende markten betreden |
| Resultaten |
Voorspelbaar |
Onvoorspelbaar |
| Time-to-market |
Bereidheid om zorgvuldigheid ten koste van snelheid te laten zijn |
Snelheid boven alles: time-to-market is van cruciaal belang |
| Succesindicator |
Bedrijfsresultaat |
Marktkapitalisatie |
| Marktonderzoek |
Methodologische analyse en onderzoek van feiten |
“Doorleven van de data”, flexibiliteit, experiment, adaptief vermogen, transparantie en snelheid |
| Managementopvatting |
Toegewijd aan het uitvoeren van een operationeel plan |
Toegewijd aan het identificeren van en inspelen op nieuwe klantbehoeften |
| Managementstijl |
Zorgvuldig plannen en uitvoeren, incrementele logica en bijsturing van strategische koers |
Verbeelden en vertrouwen hebben, chaos en continue bereidheid om razendsnel te veranderen van richting |
| Kerncompetenties |
Plannen, uitvoeren, controleren, bijsturen |
Ideeën genereren, prototype ontwerpen, introduceren in de markt, testen en verbeteren |
| Houding t.o.v. bestuur of aandeelhouder |
Verantwoordelijk, teamgericht en beheerst |
Anarchistisch, autonoom en actiegericht |
| Risicomanagement |
Vatbaar voor rede, oog voor voorkomen en voorspelbaarheid, vermijden van falen tegen vrijwel iedere kosten |
Open voor experiment, in staat om adaptief te zijn, falen is startpunt voor nieuw experiment |
| Verandermanagement |
Volgens formele procedures |
In staat om op volle snelheid 180 graden te draaien en opnieuw vol gas te gaan |
| Motivatie |
Carrière maken |
Hoge risico’s, hoge beloning |
| Besluitvorming |
Traag: bestuurlijke toestemming is van belang |
Voortvarend: ondernemerschap staat centraal in besluitvorming |
| Financiering |
Volgens jaarlijks plan |
Met venture capital |
| Financiële sturing |
Op winstgevendheid |
Op cash flow |
Uitgevers hebben tegelijkertijd verschillende vaardigheden nodig
Wanneer succesvol toegepast kan strategic entrepreneurship een significante bijdrage leveren aan de resultaten van bedrijven. Om strategic entrepreneurship succesvol te kunnen toepassen moeten uitgevers beschikken over de juiste vaardigheden. Binnen de literatuur omtrent innovatie en hoe bedrijven hier mee omgaan worden er twee domeinen van vaardigheden onderscheiden: discovery-driven en delivery-driven vaardigheden. De concrete vaardigheden binnen het discovery-driven domein zijn associating, questioning, observing, idea networking en experimenting. Het bezitten van deze vaardigheden is cruciaal voor uitgevers om veranderingen in technologie en markten waar te nemen en vervolgens met een visie te komen hoe deze veranderingen gebruikt kunnen worden in het voordeel van het bedrijf. Echter, om deze visies vervolgens daadwerkelijk te vertalen naar nieuwe concepten en die succesvol in de markt te lanceren zijn de delivery-driven vaardigheden van cruciaal belang. Dit domein bestaat uit analyzing, planning, detail-oriented implementing en self-discipline. Concreet houdt dit in dat er binnen het managementteam van de uitgever een balans moet worden gevonden tussen deze beide domeinen, en de topmanagers die deze vaardigheden bezitten. Wanneer deze balans niet gevonden wordt zal dit het succes van het strategic entrepreneurship in negatieve zin beïnvloeden.
De noodzaak voor uitgeverijen zich aan te passen is groot
In het geval van de uitgeefmarkt is de noodzaak voor het succesvol toepassen van strategic entrepreneurship groot. Door verschillende technologische ontwikkelingen, veranderend consumenten-gedrag en nieuwe concurrentie staat de omzet uit traditionele producten en diensten onder druk en zijn uitgeverijen genoodzaakt zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden. Binnen de groeistrategie van deze uitgeverijen is strategic entrepreneurship gericht op het ontwikkelen van nieuwe dienst- en productconcepten. Op deze manier blijven uitgeverijen tijdens deze tijd van crisis niet alleen afhankelijk van hun bestaande activiteiten, maar kunnen ook nieuwe markten worden aangeboord om de kans op overleving te vergroten.
In editie 2012 van 'De uitgever aan het woord' vertellen uitgevers meer over hun ervaringen met strategic entrepreneurship en geeft strategie adviesbedrijf Thaesis inzicht in de stand van zaken: wat doen uitgevers nu en wat gaan uitgevers de komende twee jaar doen.

Adviseur